Dlaczego nie wolno lekceważyć upławów?

Z pochwy wydobywa się miesięcznie ponad 0,5 l wydzieliny. Kiedy jest ona czymś normalnym, a kiedy niepokojącym? I dlaczego nie wolno bagatelizować tutaj jakichkolwiek anomalii?

Prawidłowa wydzielina z pochwy

Śluz z pochwy pojawia się u każdej zdrowej kobiety przez większość dni cyklu, a procesem tym sterują hormony. Po krwawieniu miesięcznym wydzielina nie występuje lub jest skąpa i wodnista. Przed owulacją – gdy wzrasta produkcja estrogenów – staje się jasna, przezroczysta i lepka. W trakcie jajeczkowania – przy maksymalnym poziomie estrogenów – bardzo obfita i rozciągliwa, przejrzysta i śliska. Natomiast po owulacji – kiedy do głosu dochodzi progesteron, a tuż przed miesiączką wygasa – mniej kleista, szarobiała, gęsta i kłaczkująca. Te wszystkie postaci śluzu są zjawiskiem naturalnym i nie stanowią powodu do zmartwień. Podobnie jak obfita, biaława, bezwonna wydzielina w ciąży, która ma chronić płód przed zakażeniami. Kiedy więc mamy do czynienia z alarmującym upławem?

Co powinno Cię zaniepokoić?

Upławy są chorobowo zmienioną wydzieliną z pochwy – pod względem ilości, barwy, zapachu i konsystencji. Ich pojawienie się świadczy o niekorzystnych zmianach zachodzących w kobiecym organizmie.

Przyczyna Charakter upławów
zakażenie bakteryjne obfite lub umiarkowane, białe lub szarawe, o rybim zapachu
grzybica pochwy serowate, gęste, białawe, żółtawe lub zielonoszare, o zapachu neutralnym lub drożdży
rzęsistkowica1 wodniste, pieniste, szarozielone, cuchnące
chlamydioza2 cuchnące, intensywne, śluzowo-ropne
zanikowe zapalenie pochwy3 wodniste, żółte, zielonkawe, czasem z domieszką krwi
alergia silne, z obrzękiem, swędzeniem i zaczerwienieniem sromu
uraz lub obecność ciała obcego intensywne, ropne, nieprzyjemnie pachnące
nadżerki szyjki macicy, mięśniaki, polipy obfite, brązowawe
nowotwór szyjki macicy krwisto podbarwione, o nieprzyjemnym zapachu
  1. zakażenie pierwotniakiem
  2. zakażenie bakterią przenoszoną drogą płciową
  3. możliwe w trakcie menopauzy lub przy niskim stężeniu estrogenów

Groźny brak reakcji

Infekcje intymne o podłożu grzybiczym lub bakteryjnym (albo najczęściej mieszanym) wymagają interwencji medycznej. W przeciwnym razie zakażenia nie tylko znacznie pogorszą komfort życia, ale także odbiją się na zdrowiu. Otóż odpowiedzialne za infekcje bakteryjne bakterie beztlenowe wytwarzają substancje, które są w stanie upośledzać pracę układu odpornościowego związanego z błonami śluzowymi. Poprzez przełamanie miejscowych mechanizmów obronnych mogą one ułatwiać przemieszczanie się bakterii z pochwy do górnych partii układu rozrodczego, wywoływać poważniejsze stany zapalne, zrosty czy ropień, a także zwiększać podatność na choroby przenoszone drogą płciową. Podobnie nieleczona grzybica może dalej infekować sfery intymne i pachwiny oraz uporczywie nawracać. Zajmujące pochwę grzyby potrafią też rozprzestrzeniać się po całym organizmie, powodując zakażenia w obrębie innych układów – szczególnie w śluzówce układu pokarmowego. W skrajnych przypadkach infekcja ta może doprowadzić nawet do bezpłodności. Nie wolno więc bagatelizować tych kobiecych przypadłości.

SOS w ciąży

Infekcje intymne są szczególnie groźne dla przyszłych mam i zagrażają płodowi. Gdy bakterie złamią barierę obronną błon śluzowych, drobnoustroje wędrujące do górnego odcinka dróg rodnych mogą wywołać poronienie, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, przedwczesny poród, infekcję płodu czy niską masę urodzeniową noworodka. Infekcja bakteryjna w ciąży może doprowadzić również do zakażenia okołoporodowego matki i/lub dziecka, gorączki poporodowej oraz poporodowych problemów ginekologicznych u kobiety. Nie mniej niebezpieczne w ciąży są zakażenia grzybicze. Ponieważ w tym czasie pH pochwy jest zmienione (bardziej zasadowe, a tym samym sprzyjające namnażaniu się grzybów) – o ten typ infekcji jest nietrudno. A skutki jej nieleczenia mogą być poważne. Przedłużająca się grzybica „toruje” bowiem drogę bakteriom, które wnikając do organizmu kobiety, mogą spowodować poronienie. Grzybica w ciąży to także ryzyko zakażenia błon płodowych czy zakażenia dziecka w trakcie porodu w wyniku kontaktu z zainfekowaną pochwą. W rezultacie u noworodka może pojawić się grzybicze zakażenie skóry oraz jamy ustnej. W stanach przewlekłych grozi ono grzybicą przełyku i dalszych odcinków układu pokarmowego czy układu oddechowego. Dlatego samokontrola oraz konsultacje lekarskie w trakcie ciąży są niezwykle istotne – dla dobra matki i dziecka.